Informatie






Forum Archief



In december 2012 zijn deze website en het daaraan gekoppelde forum overgegaan naar een nieuwe omgeving. Bij de overzetting is het archief van het forum niet meegegaan, maar wel behouden en via het onderwerpenoverzicht te raadplegen. Reageren op oude berichten of het posten van nieuwe berichten is niet meer mogelijk. De zoekmachine van dit forum archief functioneert wel.















Rubriekenoverzicht > Bouwen, verbouwen en klussen

Bouwen, verbouwen en klussen

Uitwisselen van bouwkundige ervaringen, zelf je Franse huis opknappen of verbouwen.

Vragen stellen kan hier niet meer; antwoorden vinden wel. Gebruik daarvoor de zoekmachine.
Niets gevonden? stel dan uw vraag op het actuele forum

 Zoek in het forum archief naar: 

Broodoven "four au Pain"

Auteur Bericht

avatar#2839
RoZwen
Berichten: 9
Reacties: 429

#0 Geplaatst: 2006-08-21 11:57:21

Voor degene die interesse hebben om hun broodoven te repareren, te onderhouden en te gebruiken heb ik hier een site gevonden klik!

Rob


avatar#3344
Kees
Berichten: 12
Reacties: 180

#1 Geplaatst: 2006-08-21 21:05:09

Voor de mensen die erin geinteresseerd zijn om hun oven authentiek op te knappen: Samen met een vriend heb ik 27 bakovens in de gemeente Bouzic (Dordogne, Perigord Noir) opgemeten, van foto's voorzien, positie bepaald, ze op oude en nieuwe kadaster kaarten teruggevonden of ingetekend. Sommige zijn mooi gerestaureerd, anderen zijn nog slechts ruines.

Indien iemand geinteresseerd is kan ik dit wel emailen. Door de vele foto's en diagrammen is het echter nogal lijvig. Alleen geschikt dus voor ADSL.

Groet, Kees

avatar#3509
Christian-le-Bricoleur
Berichten: 151
Reacties: 2902

#2 Geplaatst: 2006-08-22 08:38:26

Kees,

bedankt voor het aanbod je werkresultaten te mailen.

Ik ben inderdaad geïnteresseerd. Ik zou deze documentatie graag in mijn archief op willen nemen.

Als ik er gebruik van maak vanzelfsprekend met ©-vermelding Kees van der Have

Lijkt mij een leuk werk, 27 bakovens evalueren! Heb je ook informatie over de juiste manier van stoken, of welk type het beter doet?

In ieder geval een leuk en nuttig initiatief, zowel voor de Ollanders als de Fransen.

Groeten

Christian von Klösterlein

avatar#2839
RoZwen
Berichten: 9
Reacties: 429

#3 Geplaatst: 2006-08-22 09:22:17

Toch wel leuk om even apart te vermelden:
Te vinden op voornoemde site.


4.3 het stoken van de bakoven

Terwijl het gevormde brooddeeg aan het rijzen is, wordt de oven aangestoken en opgewarmd. Dat duurt ongeveer een half uur tot één uur afhankelijk van de grootte van de ovenruimte.
a. brandstof

Als brandstof neemt men snoeihout van zo'n 1-3 cm dikte. Eik, beuk en haagbeuk blijken het best geschikt te zijn omdat ze veel hitte en weinig rook geven. Andere gebruikte houtsoorten zijn den, berk, wilg of populier. Vroeger werd evenwel elke lichte brandstof die in de streek beschikbaar was, aangewend zoals stengelafval van vlas, gedroogde hopranken en aardappelloof. Gebruik nooit geschilderd of behandeld hout. De gassen zijn schadelijk.
b. werkwijze

Men plaatst een eerste takkenbos dwars in de oven op één of twee stukken (gekloofd) hout van zo'n 5 cm dikte. Onder de takkenbos wordt wat stro (of krantenpapier) aangestoken. De brandende takkenbos wordt dan met het rakelijzer (rakelijzer maken ) verder naar achter geduwd. De volgende takkenbossen worden er tegenaan geschoven. De ovenmond wordt eventueel afgesloten terwijl de takkenbossen verbranden tot gloeiende kooltjes.

Vervolgens worden de kooltjes met het rakelijzer naar de zijkanten van de oven geschoven. Op die manier wordt de ovenvloer overal gelijkmatig opgewarmd. De oven wordt gestookt totdat de temperatuur 200-250° bedraagt, d.i. totdat de hemel van het ovengewelf een witte kleur heeft. Daarvoor zijn, afhankelijk houtsoort, de grootte van de takkenbossen en van de oven, vier tot acht takkenbossen nodig.

Om te testen of de oven op temperatuur is, waren er verschillende middeltjes. Soms werd er een brood in de oven geplaatst waarin een korenaar stak. De korenaar moest bruin worden, kleurde hij zwart dan was de oven te heet.

Men kon ook in de oven spuwen: als het speeksel in de lucht verdampte, was de temperatuur te hoog; verdampte het niet onmiddellijk wanneer het viel, dan was de oven niet warm genoeg.

Men kon ook een pluim in de oven steken: als de pluim verschroeide dan was de oven goed warm. Soms werd een stuk papier in de oven gestoken: vloog het papier onmiddellijk in brand, dan was de oven te heet. Nog anderen strooien een beetje bloem op de bakvloer aan de ovenmond. Werd ze zwart, dan was de oven te warm, bleef ze wit, dan was hij niet warm genoeg. Ze moet onmiddellijk rood worden.

Tegenwoordig zijn er speciale oventhermometers die men in de oven kan aanbrengen.

Het bepalen van de juiste oventemperatuur is voor een groot deel een kwestie van "feeling" en ervaring. Verschillende factoren kunnen het stoken beïnvloeden, zoals de buitentemperatuur, het gebruikte brandhout, de rustperiode tussen twee baksessies enz.

Als de oven heet gestookt is, dan worden de kolen en de as met het rakelijzer uit de oven gehaald en eventueel opgevangen in de doofpot. Men kan de gloeiende kolen ook naar de zijkanten van de oven duwen en daar verder laten smeulen. Voor het inschieten van het brood wordt de ovenvloer gereinigd met een natte stokdweil.

Rob.

avatar#2839
RoZwen
Berichten: 9
Reacties: 429

#4 Geplaatst: 2006-08-22 09:22:37

Toch wel leuk om even apart te vermelden:
Te vinden op voornoemde site.


4.3 het stoken van de bakoven

Terwijl het gevormde brooddeeg aan het rijzen is, wordt de oven aangestoken en opgewarmd. Dat duurt ongeveer een half uur tot één uur afhankelijk van de grootte van de ovenruimte.
a. brandstof

Als brandstof neemt men snoeihout van zo'n 1-3 cm dikte. Eik, beuk en haagbeuk blijken het best geschikt te zijn omdat ze veel hitte en weinig rook geven. Andere gebruikte houtsoorten zijn den, berk, wilg of populier. Vroeger werd evenwel elke lichte brandstof die in de streek beschikbaar was, aangewend zoals stengelafval van vlas, gedroogde hopranken en aardappelloof. Gebruik nooit geschilderd of behandeld hout. De gassen zijn schadelijk.
b. werkwijze

Men plaatst een eerste takkenbos dwars in de oven op één of twee stukken (gekloofd) hout van zo'n 5 cm dikte. Onder de takkenbos wordt wat stro (of krantenpapier) aangestoken. De brandende takkenbos wordt dan met het rakelijzer (rakelijzer maken ) verder naar achter geduwd. De volgende takkenbossen worden er tegenaan geschoven. De ovenmond wordt eventueel afgesloten terwijl de takkenbossen verbranden tot gloeiende kooltjes.

Vervolgens worden de kooltjes met het rakelijzer naar de zijkanten van de oven geschoven. Op die manier wordt de ovenvloer overal gelijkmatig opgewarmd. De oven wordt gestookt totdat de temperatuur 200-250° bedraagt, d.i. totdat de hemel van het ovengewelf een witte kleur heeft. Daarvoor zijn, afhankelijk houtsoort, de grootte van de takkenbossen en van de oven, vier tot acht takkenbossen nodig.

Om te testen of de oven op temperatuur is, waren er verschillende middeltjes. Soms werd er een brood in de oven geplaatst waarin een korenaar stak. De korenaar moest bruin worden, kleurde hij zwart dan was de oven te heet.

Men kon ook in de oven spuwen: als het speeksel in de lucht verdampte, was de temperatuur te hoog; verdampte het niet onmiddellijk wanneer het viel, dan was de oven niet warm genoeg.

Men kon ook een pluim in de oven steken: als de pluim verschroeide dan was de oven goed warm. Soms werd een stuk papier in de oven gestoken: vloog het papier onmiddellijk in brand, dan was de oven te heet. Nog anderen strooien een beetje bloem op de bakvloer aan de ovenmond. Werd ze zwart, dan was de oven te warm, bleef ze wit, dan was hij niet warm genoeg. Ze moet onmiddellijk rood worden.

Tegenwoordig zijn er speciale oventhermometers die men in de oven kan aanbrengen.

Het bepalen van de juiste oventemperatuur is voor een groot deel een kwestie van "feeling" en ervaring. Verschillende factoren kunnen het stoken beïnvloeden, zoals de buitentemperatuur, het gebruikte brandhout, de rustperiode tussen twee baksessies enz.

Als de oven heet gestookt is, dan worden de kolen en de as met het rakelijzer uit de oven gehaald en eventueel opgevangen in de doofpot. Men kan de gloeiende kolen ook naar de zijkanten van de oven duwen en daar verder laten smeulen. Voor het inschieten van het brood wordt de ovenvloer gereinigd met een natte stokdweil.

Rob.

avatar#3344
Kees
Berichten: 12
Reacties: 180

#5 Geplaatst: 2006-08-22 13:59:46

Christian, hoe je moet stoken heeft Rozwen al uitgebreidt beschreven.

De bakovens die we in kaart gebracht hebben zijn merkwaardig gelijk in constructie.

Dit zal wel streekgebonden zijn. Sommigen hebben een betere luchtregeling dan anderen. (Kanalen met tapse houten klossen). Het bakhuis (fournil) is dikwijls wel anders.

Een bijgebruik van de bakovens was ook nog het drogen van pruimen. Er werden dan houten segmenten in de nog warme oven geschoven. De segmenten hebben / hadden de vorm van een taartpunt, die samen een cirkel vormen. Allemaal leuk om te weten.

Wij hebben de ovens in kaart gebracht voor La Pierre Angulaire, een Franse kunst-historische vereniging. De "fiches", zeg maar dossiers, van de ovens zijn nu opgenomen in een regerings archief in Bordeaux.

Ik zal je eerst de mooiste opsturen, en vind je het echt interessant dan volgen er meer. Ik kan ze ook op een cd branden en naar je posten, zal makkelijker zijn als allemaal emailen.

Groet, Kees.

avatar#3453
Hirondelle
Berichten: 4
Reacties: 30

#6 Geplaatst: 2006-08-22 16:22:51

Kees,

Heb je de resultaten ook aangemeld bij de 'mot' (www.mot.be)?

Johan

avatar#3344
Kees
Berichten: 12
Reacties: 180

#7 Geplaatst: 2006-08-22 16:47:36

Johan, wist niet van het bestaan van deze site af. Zal kijken hoe ik alle info daar kan krijgen.

Kees

avatar#3509
Christian-le-Bricoleur
Berichten: 151
Reacties: 2902

#8 Geplaatst: 2006-08-22 20:32:41

Hartelijk bedankt, Kees,

en wij handelen het verder per privé-mail af.

Christian v.K.

avatar#3453
Hirondelle
Berichten: 4
Reacties: 30

#9 Geplaatst: 2006-08-22 21:27:30

Kees,

Ze zullen er bij de 'mot' heel blij mee zijn, aangezien ze nu nog maar 12 bakovens in Frankrijk hebben geinventariseerd.
Misschien moet ik onze eigen bakoven ook maar registreren.
Die ziet er nu nog niet uit, maar bij leven en welzijn zal ik die ook ooit eens opknappen.

Maar ik wil RoZwen bedanken voor het attent maken op de site van de 'mot'.

Groeten,
Johan

avatar#2839
RoZwen
Berichten: 9
Reacties: 429

#10 Geplaatst: 2006-08-27 13:36:16

Hier in de Corrèze heeft bijna elke boerderij een broodoven. Als ze die allemaal willen registreren zijn ze nog wel even bezig :-)

Ook hier heb ik er één, in perfecte staat overigens, in een soort broodbakhuis.
Gebouwd in 1832 volgens de gevelsteen.
Hierin werd vroeger al het brood voor ons kleine buurtschapje gebakken volgens onze oude buurvrouw die hier geboren is. Leuk toch...

Zo te gebruiken. Zelfs de takkenbossen liggen er nog. 
Keurig met een touwtje bijeengebonden

Rob.

avatar#5204
bashbm
Berichten: 9
Reacties: 36

#11 Geplaatst: 2010-02-22 21:56:29

Ik stuitte op deze oude discussie omdat ik (in navolging van de vorige eigenaar)momenteel ons door en door koude huis wat tracht te verwarmen door het branden van onze inpandige four au pain.

Misschien iets te fanatiek want de natuurstenen rond de opening van de oven gaan scheuren vertonen.

Omdat er ook wat stenen in het plafond van de oven ontbreken wil ik e.e.a. door een deskundige op laten knappen.

Weet iemand of je hiervoor naar een speciale ovenbouwer (franse benaming?) moet of volstaat een regionale aannemer?

Regio Lot niet ver van Bouzic alwaar Kees zijn exercities deed.

bas

avatar#
onbekend
Berichten:
Reacties:

#12 Geplaatst: 2010-02-22 23:22:49

hallo Bas,

Je zou een aannemer kunnen vragen want in principe is er niet veel anders aan dan gewoon metselwerk, bahalve de ronde vormen dan.

Men gebruikt andere stenen en ciment voor deze ovens, dat is alles.

Overigens kende ik deze draad ook niet en wilde even een vermelding maken over de beste ovens ter wereld http://www.lepanyol.com/ 

Wij hebben lang rond gekeken (pak'm beet vier jaar) over wat voor een oven en welk soort.

De broodovens die op de draad voorbij komen koelen volgens gebruikers sneller af dan de panyol ovens die van een betere steensoort zijn.

Afgaande op de prijs en arbeid hebben wij het zekere maar voor het onzekere genomen en een panyol aangeschaft die ik nu in de nieuwe keuken heb ingebouwd op aanrechttblad hoogte.

Deze heeft vanmiddag zijn eerste krantje opgefikt, morgen iets langer.

Als de oven plus keuken af is kan ik meer informatie (photos) geven.

Cees.     

avatar#3509
Christian-le-Bricoleur
Berichten: 151
Reacties: 2902

#13 Geplaatst: 2010-02-23 08:05:48

Bas,

hoe zou het zijn een van de hobbyistenverenigingen op dit gebied te contacteren?

Kees van der Have (zie verder boven in deze discussie) weet zeker raad.

Christian von Klösterlein

avatar#5110
Robert du Moulin
Berichten: 76
Reacties: 1325

#14 Geplaatst: 2010-02-23 18:40:08

Bas, Christian en Cees,

En hier en daar zijn er nog oude metselaars, die dit soort ovens ooit bouwden. En door een oplettende journalist geinterviewd worden, zoals hier, en daarmee iets van hun kennis overdragen.

Rob

avatar#3344
Kees
Berichten: 12
Reacties: 180

#15 Geplaatst: 2010-02-24 11:53:14

Hallo Bas,

Ik heb de ovens alleen in kaart gebracht, heb vele foto's en afmetingen enzo, maar restaureren heb ik niet gedaan. Dit heb ik ook nooit geclaimd.

Maar als er stenen uit het plafond weg zijn, zou ik denken dat de oven op instorten staat. De koepelvorm moet je net zo zien als een boog, gemaakt van stenen, haal er 1 weg, en hij stort in. De koepel, dus het plafond van de oven, wordt gemaakt door een berg zand van de goede vorm neer te leggen op de bodem van de oven. Dit is dus als het ware een mal. De stenen, die enigszins taps zijn, worden op de zandberg gelegd, en als alles er op ligt, wordt het zand uit de oven gehaald en blijft de koepel staan. Althans zo is het mij uitgelegd.

Een dure reparatie dus.

Moest je detail fotos willen dan kan ik wel een en ander aan je doormailen. Mail me gerust.

Groet, Kees

avatar#3509
Christian-le-Bricoleur
Berichten: 151
Reacties: 2902

#16 Geplaatst: 2010-02-24 15:08:18

Kees,

je schreef:

maar restaureren heb ik niet gedaan. Dit heb ik ook nooit geclaimd.

Mijn excuses als mijn verwijzing zo overgekomen is. Ik bedoelde dat jij misschien de link naar een restaurator zou kunnen leggen.

Christian von Klösterlein

avatar#3344
Kees
Berichten: 12
Reacties: 180

#17 Geplaatst: 2010-02-24 20:30:51

Christian,

Mijn reaktie was niet naar jou bedoeld hoor, gewoon alleen even voor de records. Excuses zijn absoluut niet nodig. Wellicht kan ik de vragensteller verder helpen, maar zeker weten doe ik dit niet, want dit gaat allemaal over erg oude vaklieden, waarvan ik niet eens weet of ze nog wel leven!

Ik heb nog wel wat contacten.

Groet, Kees

avatar#5204
bashbm
Berichten: 9
Reacties: 36

#18 Geplaatst: 2010-02-24 23:14:37

Tot zover dank voor de reacties.Heb zelf niet de indruk dat de boel op vallen staat al ontbreken er wel enkele stenen. Ik snap de door Kees beschreven bouwwijze. De situatie alhier is wellicht vele jaren zo, maar na een bezoek aan het opnluchtmiuseum le Bugue alwaar wij een dergelijke oven in gebruik zagen, willen we de onze ook gaan gebruiken.

Overigens morgen een afspraak met de locale macon die me hopelijk op een goes spoor kan zetten.

Aanbod van Kees houd ik achter de hand.

Ik meld als er nieuws is

bas

avatar#3521
hans
Berichten: 5
Reacties: 90

#19 Geplaatst: 2010-02-25 20:05:13

Ik ben kennelijk de enige die zijn four a pain heeft gerestaureerd.

Bij mij ook een aantal stenen die ontbraken in het plafond.

Ik heb stenen op het erf gezocht die er op lijken, dus oude.

Daarna ciment refractionaire gekocht.

Stenen in een emmer water, een heleboel stelhoutjes met spieen in de oven gegooid, helm op en m'n vrouw gewaarschuwd dat als het instort dat ze aan m'n benen moest trekken die uit het deurtje staken.

Stenen in het plafond gedrukt, eerst het plafond nat maken. Voegen met voegspijker en een voeghoutje eronder want anders valt hij eruit!

Gewoon doorwerken net zolang totdat alles vol  is, meteen goed voegen want met al die houtjes kun je er later niet meer bij.

De vloer daar ontbrak ook het een en ander en die heb ik met vuurvaste bakstenen hersteld, gevoegd met dezelfde cement.

Ik heb een maand gewacht voordat ik hem opstookte en sindsdien hebben we elk jaar met een heleboel mensen een pizza party, geweldig!

Kijk op mijn blog die ik bijna nooit bijwerk http://moulin-neuf.blogspot.com/

Opstoken met een heleboel hout om 4 uur beginnen en omstreeks 7 uur begint het plafond en wanden wit te worden (=400graden)

Heel dun pizzadeeg (zelf maken) beleggen met van alles en slechts 3 minuten.

Later op de avond als iedereen is verzadigd en de temperatuur gedaald is naar 200gr gooi je een aantal stokbroden erin en die kijgt ieder mee naar huis.

Als je dit met de fransen in je dorp doet dan kun je niet meer stuk, ik zweer je!

Zelfdoen dus en niet anderen aan jouw oven laten prutsen!

veel plezier, Hans

avatar#5204
bashbm
Berichten: 9
Reacties: 36

#20 Geplaatst: 2010-02-26 15:47:15

Dat Hans, was precies het advies dat de locale macon mij gisteravond gaf. Hij opperde de nieuwe steentjes met een tijdelijke houten latjes te ondersteunen.

Ciment fondu of refractionaire is waarschijnlijk hetzelfde.

Wel is het bljkbaar belangrijk de oven ALT IJD voorzichtig op te warmen. Dus ook nadat de reparatie gedroogd is.

Aan de slag dus

bas

avatar#3521
hans
Berichten: 5
Reacties: 90

#21 Geplaatst: 2010-02-26 17:42:05

Ik stook hem al jaren op, ook een andere van vrienden.

Langzaam opstoken, tja.., je doet al moeite genoeg om het vuur in 't midden te krijgen en als je dat te snel doet gaat het uit.

Maak je niet druk zou ik zeggen.

Voorheen nam ik kleine houtjes, maar nu ook gewoon open haard hout.

Die kleine gebruik ik nu om het vuur, dat ik geheel naar achteren heb geduwd, aan te houden, gooien dus!

Wat betreft de baksteentjes die ik heb gebruikt, geen nieuwe kopen, maar die oude poreuse hand gevormde.

Tot slot hieronder een aantal URL's die ik in de loop der tijd had verzameld.

succes,

Hans

http://www.tiez-breiz.org/four_a_pain.htm

http://four-a-pain.chez-alice.fr/

avatar#3428
jean-paul le chateau
Berichten: 33
Reacties: 933

#22 Geplaatst: 2010-02-26 18:07:08

misschien ooit handig, Bricomarche verkoopt kant-en-klare refractaire bakstenen (bakstenen ongeveer zoals wij NL-ers die kennen), kun je natuurlijk met meuleuse even op maat maken.