Informatie






Forum Archief



In december 2012 zijn deze website en het daaraan gekoppelde forum overgegaan naar een nieuwe omgeving. Bij de overzetting is het archief van het forum niet meegegaan, maar wel behouden en via het onderwerpenoverzicht te raadplegen. Reageren op oude berichten of het posten van nieuwe berichten is niet meer mogelijk. De zoekmachine van dit forum archief functioneert wel.















Rubriekenoverzicht > Bouwen, verbouwen en klussen

Bouwen, verbouwen en klussen

Uitwisselen van bouwkundige ervaringen, zelf je Franse huis opknappen of verbouwen.

Vragen stellen kan hier niet meer; antwoorden vinden wel. Gebruik daarvoor de zoekmachine.
Niets gevonden? stel dan uw vraag op het actuele forum

 Zoek in het forum archief naar: 

Dak en panlatten

Auteur Bericht

avatar#6332
70500
Berichten: 1
Reacties: 1

#0 Geplaatst: 2008-10-16 21:44:57

Wanneer je een dak gaat herstellen en je vernieuwd alle panlatten, begin je dan met het bevestigen op het hoogste punt en dan naar beneden of net andersom?

Elder op deze website zag ik een vermelding over maten van panlatten. Wat is het handigst en meestgebruikt wanneer ik panlatten op een dakbeschot maak?

avatar#3122
Rob
Berichten: 13
Reacties: 243

#1 Geplaatst: 2008-10-16 22:06:21

Gerrit,

Er vanuit gaande dat je de panlatten wilt vernieuwen omdat de oude slecht en verrot zijn en/of de spijkers zijn doorgeroest is het voor je gezondheid het beste als je onderaan begint.

Als je bovenaan begint en met je volle gewicht telkens door een verrotte panlat zakt en dan vervolgens van het dak valt zal dat je humeur en je gezondheid geen goed doen.

Rob van der Veer

avatar#3509
Christian-le-Bricoleur
Berichten: 151
Reacties: 2902

#2 Geplaatst: 2008-10-17 06:43:46

Rob en Gerrit,

de door Rob voorgestelde methode 'van onder' is OK als de panlatten op dezelfde plaats komen als de oude. Maar als de nieuwe pannen een andere steekmaat hebben? Om dan bij de nokvorst met een volle panmaat uit te komen moet je óf alles van tevoren precies uitrekenen en uitmeten óf bovenaan beginnen, anders kom je boven met gesneden pannen uit. En dat is niet handig en niet mooi, zie de afbeeldingen 23 en 24 in dit stuk. Als de contralatten ook vernieuwd moeten worden moet sowieso alles eerst eraf. En dan maakt het niet uit of je van onder of van boven begint; als er onderfolie gelegd wordt natuurlijk van onder.

Er bestaan genoeg hulpmiddelen om ook op een mank dak veilig te werken, denk bijv. aan de bekende dakladders. Ik zou ook,als het om een nieuwe steekmaat gaat, voor het plaatsen van de panlatten een mal met deze maat gebruiken. Die kan je eenvoudig van een stuk panlat maken. Desnoods stuur ik je een afbeelding.

Christian von Klösterlein

avatar#6332
70500
Berichten: 1
Reacties: 1

#3 Geplaatst: 2008-10-17 10:13:52

Hartelijk dank voor de vlotte reaktie.

Ik had al flink na zitten denken hoe ik dit had kunnen oplossen, want ik zat met het probleem hoe uit te komen aan de bovenzijde bij de nok met een hele pan. Het antwoord lag voor de hand, beginnen vanaf de bovenzijde en de panlatten naar beneden vastzetten.

Omdat de nog te starten klus groter wordt/lijkt te worden dan het aanwezige budget, wil ik zoveel mogelijk gebruik maken van de nog voorhanden zijnde materialen en op de -aanbiedingen- markt te gaan neuzen. Nu wordt mij geadviseerd om een dakbeschot te maken van OSBplaat. Deze kosten ongeveer 23 - 25 euro p/st 240x120. Nu is er spaanplaat in de aanbieding voor een fraktie van deze prijs. Zou ik dat ongestraft kunnen gebruiken en daarna een dekzeil eroverheen spannen en dan de panlatten?

avatar#3509
Christian-le-Bricoleur
Berichten: 151
Reacties: 2902

#4 Geplaatst: 2008-10-17 12:50:55

Gerrit-70500,

je schreef:

... OSBplaat ... kosten ongeveer 23 - 25 euro p/st 240x120. Nu is er spaanplaat in de aanbieding voor een fraktie van deze prijs.

Ik vind spaanplaat minder geschikt omdat die bij grotere overspanningen (zeg maar meer dan 50cm) in de loop der jaren toch uitzakt. Neemt gewoon te makkelijk vocht op. Bekijk OSB dan als een soort goedkoop multiplex ;-))

... daarna een dekzeil eroverheen spannen en dan de panlatten?

Bij OSB-platen zeker geen dekzeil, want dat is waterdampondoorlatend. Neem papier goudronné of toîle goudronné, ook bekend als sous-toîture semiperméable, wil zeggen waterdicht maar dampopen, netzo als Goretex. En dan eerst contralatten (ook tengels genoemd, iets dunner dan panlatten, heb even geen zin de precieze afmetingen op te zoeken*) in de vallijn, deze houden ook de sous-toîture semiperméable op z'n plaats, en dan horizontaal daarop de panlatten. Kijk hier op afb. 8.

Bij de overwogen combinatie spaanplaat + dekzeil liggen de platen dampopen naar de woonkant toe en zijn afgesloten naar buiten. Dat is vragen om moeilijkheden! Condensophoping!!!

Wij mij kent weet dat ik zelden drievoudige uitroeptekens gebruik, maar hier wél om de ernst van de waarschuwing duidelijk te maken.

Succes!

Christian von Klösterlein

* toch nog even opgezocht, 13:20  ->

Gebruikelijke afmetingen zijn:
contralatten    -     contrelattage  18 x 40 mm
panlatten       -     lattage          35 x 45 mm (30 x 40 mm)

avatar#3122
Rob
Berichten: 13
Reacties: 243

#5 Geplaatst: 2008-10-17 18:05:10

Christian,

Reagerend op je stelling dat bovenaan gesneden pannen niet handig en mooi zijn.
Smaken verschillen maar bovenaan de dakvorst gesneden pannen kun je nog enigszins camoufleren door de vorsten die er overheen liggen.
Onderaan de dakgoot gesneden pannen zijn niet te camoufleren en bovendien een stuk dichterbij en daarmee veel zichtbaarder.
Goed uitmeten en snijden vermijden is natuurlijk de oplossing, veelal is dit mogelijk want er is enige speelruimte aan de goot (meer of minder diep in de goot).
Overigens is dit alleen een probleem bij de wat moderne pannen met een kop/voet sluiting, ouderwetse pannen schuiven probleemloos wat meer over elkaar heen en zijn dan altijd passend te leggen. Ouderwetse pannen de oplossing voor het wat trapezium achtige dak van foto 23, de pannen zoals op de foto zijn naar mijn smaak zelfs een verkeerde keuze voor een dergelijk gevormd dak.

Rob van der Veer

avatar#3509
Christian-le-Bricoleur
Berichten: 151
Reacties: 2902

#6 Geplaatst: 2008-10-17 19:11:33

Ja, Rob,

het dak van afb.23 is niet mijn dak en ook niet mijn keuze. Kijk ook naar het moderne raam in dit huis. Ook niet mijn keuze.

Je redeneringen zijn een waardevolle bijdrage in deze discussie.

Ik geef te bedenken:

Als je moderne pannen (tuiles mécaniques) met kop/voet sluiting aan de nok moet snijden, dan moet dat aan de bovenkant gebeuren, en dan ben je de 'neus' kwijt waarmee de pannen op de panlatten gehaakt zijn. Je moet dan ophangstrips of zoiets gebruiken. Dat was de gedachte achter mijn aanbeveling beter boven met een volle rij te beginnen.

Jouw redeneringen zijn zeker het overwegen waard, en je hebt gelijk dat er ook een esthetische kant aan zit!

Christian von Klösterlein

avatar#3132
Advizeurpiet
Berichten: 20
Reacties: 952

#7 Geplaatst: 2008-10-17 19:41:46

Geachte mede-bricoleurs,

Nog even over het dakbeschot. Dit is namelijk iets waar ik zelf ook al een tijdje over zit te dubben.

Spaanplaat valt voor mij direct af, om alle zeer valide redenen die Christian al noemt, en persoonlijk vind ik het ook niet mooi.

OSB plaat vind ik ook niet mooi, en bovendien moet je zeker weten dat je een goede kwaliteit koopt omdat je anders op de lange termijn ook niet gevrijwaard bent van het risico op doorzakken. Denk ook aan wat gebeurt bij onverhoopte lekkage... gewone OSB is niet watervast. Prijs per m2 van OSB plaat is ongeveer 25 euro per plaat met een werkend oppervlak van 120 x 240, dus ongeveer 8,70 euro per m2.

De BricoDepot levert voliges (traditionele planken voor echt Frans dakbeschot) van 15 mm dik, 15 cm breed en 4 m lang voor 4,10 euro per plank. Dat komt dus op ongeveer 6,80 euro per m2. Goedkoper dan OSB, voor een traditioneel dak mooier van binnen en naar mijn mening ook betrouwbaarder.

Als je sporen / chevrons niet te ver uit elkaar liggen kun je als dakbeschot zelfs lambris (soort schrootjes) gebruiken die je kan vinden van 10 mm dik, 7 of 10 cm breed, type "pin de landes déclassé" minder dan 4,00 euro per m2. Hoef je van binnen ook nauwelijks meer iets af te werken.

In alle gevallen met dakbeschot wordt je dakopbouw dus als volgt:

Van binnen naar buiten:

1) Gordingen / Pannes

2) Sporen / Chevrons

3) Dakbeschot / Voliges of lambris

4) Dampkerende folie / pare-vapeur

5) Optioneel:

--- 5.1) Isolatie zoals bijvoorbeeld PU of XPS platen

--- 5.2) Dampdoorlatende folie / HPV

6) Tengels

7) Panlatten

8) Pannen

Rob en Christian, ik ben het helemaal eens met jullie overwegingen ten aanzien van de dakpannen: het liefst voorkom ik natuurlijk te moeten snijden. Zelf heb ik gemerkt dat je zelfs met de modernste pannen nog wel een beetje kunt "rekken en strekken". Zelf leg ik meestal eerst domweg een rij pannen uit op de grond en kijk ik wat de minimale en maximale "steek" is waarop je ze kunt leggen. Dan kijk ik naar de maximale en minimale nokspleet en de maximale en minimale overhang aan de dak(goot)rand. Als ik op deze manier heb uitgedokterd hoe de pannen te leggen teken ik direct de posities van de panlatten op een markeerlat af... die ik gebruik bij het bevestigen van de panlatten.

Tot op heden heb ik op deze wijze altijd een manier kunnen vinden om de pannen zonder snijden te kunnen leggen. Maar wellicht heb ik gewoon geluk gehad ;-)

Salutations, Jos

avatar#3992
ivo 71
Berichten: 14
Reacties: 656

#8 Geplaatst: 2008-10-17 23:29:13

Als je én sporen (op 60 cm h-o-h afstand) én tengels gebruikt dan kun je voor je dakbeschot zelfs volstan met 0,5 cm watervast tri-/multiplex. Je kunt de tengels dan door het dakbeschot (en de folie) heen aan de sporen schroeven zodat het beschot zelf niets hoeft te dragen, behalve dan de folie en (evt.) isolatiemateriaal. De pannen rusten op de pannenlatten, de tengels, de sporen en de gordingen, het beschot 'zweeft' dan als het ware onbelast tussen de balken in en heeft als enige functie het weren van vocht, waar het natuurlijk ook voor is bedoeld. 'Marin' multiplex kost in de maten 240 x 120 x 0,5 cm naar verhouding weinig. Heb het pas gebruikt ter afdichting van de oversteek van het dak en de prijs viel me hartstikke mee, zelfs bij onze tamelijk dure Mr. Brico (geen tijd gehad om naar bodemprijs te zoeken).

Ivo

avatar#3122
Rob
Berichten: 13
Reacties: 243

#9 Geplaatst: 2008-10-18 20:29:18

Jos,

Ik heb bezwaar tegen een gedeelte in jouw lijstje, volgens mij is het als volgt beter.

4) Optioneel:

--- 4.1) Dampkerende folie / pare-vapeur

--- 4.2) Isolatie zoals bijvoorbeeld PU of XPS platen
5) Dampdoorlatende folie / HPV

Dampkerende folie is alleen noodzakelijk indien het gevaar bestaat dat ergens in de constructie het vocht kan bevriezen in het geval van een geïsoleerd dak in de isolatie zelf.
Op een on-geïsoleerd dak kan je beter dampdoorlatende folie gebruiken, omdat dampkerende folie onnodig het vocht binnenshuis houdt.

Verder over het dakbeschot, dit heeft op de meeste daken ook een constructieve functie en dat komt met die schrootjes van 10 mm toch  een beetje in het gedrang c.q. gevaar op een groot dakvlak.

Rob van der Veer

avatar#3992
ivo 71
Berichten: 14
Reacties: 656

#10 Geplaatst: 2008-10-19 01:26:14

Rob,

niet dus als je het zo vastmaakt zoals ik beschreef. Want dan steunt het gewicht van de pannen uiteindelijk rechtstreeks op het zware balkwerk, op dezelfde manier als wanneer er helemaal geen dakbeschot is. Je voegt met dat dunne marine triplex dus alleen een vochtwerende en (enigszins) isolerende laag toe, waarboven zelfs een ventilatiespouw aanwezig is ter dikte van de tengels en de pannenlatten.

Ivo

avatar#3132
Advizeurpiet
Berichten: 20
Reacties: 952

#11 Geplaatst: 2008-10-19 09:53:18

@Rob,

Voor wat betreft de dampkerende folie heb je volkomen gelijk, jouw voorgestelde lijstje is inderdaad beter. De update is in dank aanvaard!

Voor wat betreft het dakbeschot, ik denk dat er onderscheid moet worden gemaakt in het vervangen van een bestaand dakbeschot, of het voor het eerst aanbrengen van dakbeschot op een dak waar dat nog niet aanwezig was. Bij het vervangen van bestaand dakbeschot zal inderdaad terdege moeten worden gekeken naar de constructieve rol van dat beschot; en zonodig in dezelfde geest moeten worden vervangen. Was er in de oude situatie nog helemaal geen dakbeschot aanwezig, dan kan de dakconstructie het dus in principe helemaal zonder beschot stellen; dan kun je je bij het realiseren van dakbeschot wat meer vrijheden veroorloven, waarbij natuurlijk wel het meergewicht in de gaten moet worden gehouden.

Salutations, Jos

avatar#6418
marc-o-brico
Berichten: 0
Reacties: 21

#12 Geplaatst: 2008-11-05 16:09:27

dag mensen

vanmorgen tijdens mijn zoekactie naar prijsgegevens voor een dakrenovatie deze site gevonden.

bijzonder prettig dat op deze wijze informatie wordt uitgewisseld.

bouwfysische principes toepassen op een oud dak in frankrijk is toch net weer iets anders dan in nederland.

van onze woning  tussen clermond-ferrand en montlucon in moet ik het dak vervangen.

nu wil ik het liefst met natuurlijke materialen aan de slag maar het geheel moet in tijd en geld wel haalbaar blijven.

om een goede keuze te kunnen maken wil ik voors en tegens, zowel bouwfysisch als prijstechnisch naast elkaar zette.

dak 1; spanten, gordingen, sandwichplaten met pir Rc=3,5, panlatten en pannen.

dak 2; spanten, gordingen, beschot volhouten voliges, isolatie van houtwol of vlas hardgeperst 10cm Rc=2,5, dampopen folie, tengels en latten, pannen.

dak 3; idem maar dan met hardgeperste steenwol.

mijn voorkeur gaat uit naar dak 2 omdat deze isolatie beter vochtregulerend werkt, door de grotere massa een dito opwarmtijd heeft en dientengevolge in de zomer dus effectiever tegen warmte isoleert. wij bezoeken ons huis in de lente, vooral de zomer  en een week in de herfst. isoleren tegen de kou is dus minder belangrijk.

mijn vragen;

wie weet adressen voor ecologische bouwmaterialen? natuurlijke isolaties en bijv leem om te stuken.

wie heeft een indicatieve prijs voor panlatten en kleine gebakken dakpannetjes?

hoe worden tengels en latten door de isolatie heen op de sporen bevestigd?

als iemand hier in geïnteresserd is wil ik mijn bevindingen wel weer terug in dit forum brengen.

vooralsnog bij voorbaat dank voor eventuele antwoorden.

amicalement

marc

avatar#6418
marc-o-brico
Berichten: 0
Reacties: 21

#13 Geplaatst: 2008-11-05 21:06:45

een kleine aanvulling op voorgaand verhaal;

bij dak 3 hoort tussen het beschot en de isolatie een damprem.

amicalement

marc

avatar#3088
gertjan
Berichten: 5
Reacties: 34

#14 Geplaatst: 2008-11-05 21:56:10

Marc,

Panlatten kosten weinig. Behandeld tegen ongedierte in lengtes van 4 meter kosten die bijvoorbeeld € 0,30 de meter bij 14x37 mm bij de BricoDepot.

Ik heb ze liever wat groter (17x42 of zo) en ze zijn dan € 0,40 de meter.

Wat dakpannen kosten weet ik niet. Daarvan zijn er zoveel verschillende soorten en kwaliteiten.

Gertjan 

avatar#3122
Rob
Berichten: 13
Reacties: 243

#15 Geplaatst: 2008-11-06 12:06:58

Marc,

Een kleine waarschuwing op voorgaand verhaal;

Bij dak 2 en 3 hoort tussen het beschot en de isolatie een dampkerendefolie.

Anders condenseert het vocht in de isolatie en kan daar zelfs bevriezen en fors aangroeien in een strenge winter met als gevolg een geweldige lekkage als het weer gaat dooien

Ik zou als tengels ca 40 x 60 mm nemen en deze met lange schroeven dwars door de isolatie in het dakbeschot vastzetten.

Dan kan je de panlatten gewoon spijkeren.

Maar je dakbeschot moet dan niet te dun zijn.

Als er voldoende gordingen in het verticale vlak zitten, dan kan je aanvullend nog langere en dikkere schroeven direct in de gordingen bevestigen.

Rob van der Veer

avatar#6073
Sjefke
Berichten: 18
Reacties: 159

#16 Geplaatst: 2008-11-06 13:14:38

Voor de isolatie en  afwerking in 1 kun je ook Unidek dakplaten nemen direct te bevestigen op de gordingen. Heel gemakkelijk te plaatsen/verwerken. En de prijs per m2 valt best mee.

Ze zijn er al vanaf 8 cm dik (type Piccolo) en daar zitten de tengels al op.

Het is dan alleen nog de panlatten uitmeten en aanbrengen.

De meest gebruikte dakpannen kosten in FR globaal tussen de € 17 en € 25 per m2. Hoek- en nokpannen als ook ventilatiepannen zijn afwijkend, meestal duurder.

avatar#6418
marc-o-brico
Berichten: 0
Reacties: 21

#17 Geplaatst: 2008-11-07 17:25:41

dank dank voor jullie reacties.

hersens werken blijkbaar beter als ze zo nu en dan gevoed worden door gedachten van anderen.

de aanvulling van rob voor de folie ook in dak 2 is een welkome.

hier heb ik al over nagedacht en nog eens in een produktblad van een leverancier gekeken.

echter, de folie is hier niet nodig om bevriezing van opgehoopt vocht te voorkomen, maar rotten van de isolatie die te lang nat kan blijven.

wat is het geval? bij steen of glaswol vormt het vocht op het dauwpunt druppels. zo ontstaat er een concentratie van vocht die dus inderdaad kan bevriezen. bij houtwol of vlas wordt het vocht door de vezels opgenomen en zal het beduidend minder snel condenseren. zodoende dus ook niet bevriezen. rot is natuurlijk even kwalijk. dus ook hier maar een damprem die liefst dichter is als de dampopen folie aan de buitenzijde van het pakket.

dit geeft waarschijnlijk een betrouwbaar resultaat en de mogelijkheid om over een aantal jaren het huis ook tijdens de koudere maanden te bewonen.

amicalement

marc

avatar#3509
Christian-le-Bricoleur
Berichten: 151
Reacties: 2902

#18 Geplaatst: 2008-11-08 08:40:11

Beste Marc,

even een reactie op je zin 

... damprem die liefst dichter is als de dampopen folie aan de buitenzijde van het pakket.

De folie aan de binnenkant moet absoluut dampdicht zijn, en de naden moeten door ruime overlappingen en plakband ook zo goed mogelijk dampdicht gemaakt worden. Dit in tegenstelling tot de folie aan de buitenzijde, die ondoorlatend is voor water in druppelvorm maar doorlatend voor water in dampvorm is. Deze microporeuze folie olie heet daarom ook semipermeabel, in dezelfde zin als outdoor-kleding van Goretex.

Vroeger werd onder pannenadken ventifoil gebruikt, die hetzelfde resultaat bereikt door stroken folie, die dakpansgewijs aan elkaar gepuntlast waren; het is weliswaar een andere techniek, maar het resultaat is vergelijkbaar.

Christian von Klösterlein

avatar#6418
marc-o-brico
Berichten: 0
Reacties: 21

#19 Geplaatst: 2008-11-08 18:13:32

dag christan

je reactie is zeer correct daar waar het de traditionele bouwmethoden en isolatiematerialen betreft.

echter bij het gebruik van natuurlijke materialen die nagenoeg allen hygroscopische eigenschappen bezitten moet je over het algemeen toch iets anders denken.

de regel bij deze materialen is dat je ze niet luchtdicht moet opsluiten. in de beginperiode van het gebruik van de nieuwe natuurlijke isolaties zijn hier nogal wat fouten mee gemaakt. men is tot inzicht gekomen dat de beste methode is; van binnen naar buiten dampopener opsluiten van de isolatiematerialen.

hierdoor kan een zeer geringe luchtstroom door de wand heen ontstaan waardoor de vochthuishouding optimaal geregeld wordt zonder afbreuk te doen aan de isolatiewaarden. eventueel ontstane vochtconcentraties kunnen beter uitdiffuseren.

zeker bij houtskeletbouwwanden of bij (onder de dakpannen correct beluchte)daken kan dit bevorderlijk zijn voor de houten structuur.

tevens komt dit het binnenklimaat ten goede. een ademende woning is veruit te prefereren boven een met plastic hermetisch afgesloten geval.

blijft dat ook bij deze methode de binnenste damprem zorgvuldig overlappend en met tape verwerkt moet worden zodat geen lekkages ontstaan waar het vochttransport zich kan concentreren.

amicalement

marc crijns

avatar#4485
MarcD
Berichten: 3
Reacties: 28

#20 Geplaatst: 2008-11-18 20:16:19

ik ga volgend jaar ook een groot gedeelte vanhet dak vernieuwen - heb al veel informatie gevonden over materialen en prijzen maar ben nog op zoek naar de franse benaming van tengellatten - in mijn frans 'bouwboek' is daar niets van terug te vinden.

Gebruiken ze dit materiaal niet?

Ik neem dat ik het wel kan bestellen bij de zagerij waar ik mijn materiaal bestel maar zou toch graag de franse naam weten.

Kan iemand mij hierbij helpen? 

avatar#3509
Christian-le-Bricoleur
Berichten: 151
Reacties: 2902

#21 Geplaatst: 2008-11-18 23:16:55

Marc,

tengellatten (latjes die in de vallijn liggen, geplaatst tussen dakbeschot/ventifoil en panlatten) heten contrelattes.

Typische afmetingen zijn:

contralatten    -     contrelattage  18 x 40mm
panlatten        -     lattage           35 x 45mm (30 x 40mm)



Christian von Klösterlein