Informatie






Forum Archief



In december 2012 zijn deze website en het daaraan gekoppelde forum overgegaan naar een nieuwe omgeving. Bij de overzetting is het archief van het forum niet meegegaan, maar wel behouden en via het onderwerpenoverzicht te raadplegen. Reageren op oude berichten of het posten van nieuwe berichten is niet meer mogelijk. De zoekmachine van dit forum archief functioneert wel.















Rubriekenoverzicht > Bouwen, verbouwen en klussen

Bouwen, verbouwen en klussen

Uitwisselen van bouwkundige ervaringen, zelf je Franse huis opknappen of verbouwen.

Vragen stellen kan hier niet meer; antwoorden vinden wel. Gebruik daarvoor de zoekmachine.
Niets gevonden? stel dan uw vraag op het actuele forum

 Zoek in het forum archief naar: 

R-waarde van hout

Auteur Bericht

avatar#4388
kuin
Berichten: 12
Reacties: 130

#0 Geplaatst: 2009-12-10 16:53:22

Beste Christian,

Ik licht even een opmerking van jou uit de diskussie over de dakisolatie met iso mince als je dit goedvindt. Je sprak daar over een koudebrug vanwege het feit dat ergens een centimeter of 5 hout zat tussen binnen en buiten. Dat raakt aan een kwestie die ik me wel eens eerder heb afgevraagd: wat is de R-waarde van hout en, is er verschil bij verschillende houtsoorten? Hoeveel isoleert bijvoorbeeld een huismuur van 15 centimeter dikke eiken balken? En die Finse huizen met dikke dennenstammen als muur?

Een tweede, verwante vraag: hoe zit het met de traditionele houtbouw, bestaande uit twee lagen hout op afstand, soms opgevuld met allerlei hout- en papierafval, maar zonder plastic folies waar dan ook? Een vriend van mij woont in zo'n huis in Finland, het staat al meer dan 150 jaar, en is niet verrot. De buitenlaag is dik grenen hout, wel een centimeter of 20, dan een met rommel gevulde spouw, en binnen planken. Ademt zo'n houtconstructie zoals een dikke stenen muur? Zo ja, waarom zou je er dan in moderne bouw als die folielagen tussenzetten?

Zou je, als je de gelegenheid hebt, hier je licht eens over willen laten schijnen? Of anderen die er verstand van hebben, uiteraard.

Dank,

Dolf

avatar#5098
vriesvakkie
Berichten: 1
Reacties: 11

#1 Geplaatst: 2009-12-10 18:03:56

het sommetje is niet moeilijk, maar zet het wel in een spread sheet anders blijf je rekenen.

http://www.ekbouwadvies.nl/bouwbesluit/energiezuinigheid/rcwaarde.asp

Voor de liefhebbers raad ik aan te beginnen met "bouwfysica" van Van der Linden. basis boek voor aankomende bouwkundigen.

succes.

Jos de Vries

avatar#57
Richard
Berichten: 25
Reacties: 297

#2 Geplaatst: 2009-12-10 18:32:21

@ Jos, nu nog ergens de Rm waarde voor 20 cm dik grenen vandaan toveren ;-)

Maar ik ben ook wel benieuwd hiernaar. Gewoon nieuwsgierig!

avatar#3509
Christian-le-Bricoleur
Berichten: 151
Reacties: 2902

#3 Geplaatst: 2009-12-10 18:48:35

Dolf, Jos en Richie,

ik moet het in mijn archief opzoeken en dan in begrijpelijke taal brengen. Misschien morgen of overmorgen.

Christian von Klösterlein

zo nu en dan een probleem oplossen houdt de geest scherp

avatar#7594
Paco
Berichten: 0
Reacties: 3

#4 Geplaatst: 2009-12-10 19:48:56

Bijgaand een link naar de λ-waarden van diverse materialen:

http://www.ekbouwadvies.nl/tabellen/lambdamaterialen.asp

Deze invullen in onderstaande formule (waarbij d in meters)

en zie daar...!

Peter Kuyper

avatar#7594
Paco
Berichten: 0
Reacties: 3

#5 Geplaatst: 2009-12-10 19:51:42

Rm=d/λ (m2.K/W)

avatar#7594
Paco
Berichten: 0
Reacties: 3

#6 Geplaatst: 2009-12-10 19:55:15

Om volledig te blijven:

Rm=d/λreken (m2.K/W)

avatar#4645
aat
Berichten: 13
Reacties: 137

#7 Geplaatst: 2009-12-10 20:00:17

Beste Dolf,

Eerst die R-waarde:

Naaldhout (Grenen) heeft een lambda van 0,14. Dus een muur van 20cm dikte heeft een R=1,4 m².K/W

Hardhout (bijv Eiken) heeft een lambda van 0,17. Dus 20cm dikte heeft een R=1,2 m².K/W

De dichtheid van naaldhout is minder dan bij hardhoutsoorten, er zit meer lucht in, daarom isoleert het beter.

Ik heb zelf een finse bungalow gehad waarbij de muuropbouw van buiten naar binnen als volgt was: 9cm grenen balken (logs), 9cm glaswol, folie, 22mm grenen planken. De folie was nodig omdat de glaswol de grootste bijdrage aan de isolatie geeft. Hierdoor komt het dauwpunt ergens in de glaswol te liggen en dus zou de glaswol daar nat gaan worden als de folie niet was toegepast. de Rwaarde van deze constructie bedraagt R=3,5 m².K/W

Bij jouw Finse vriend heeft de vulling waarschijnlijk niet zo'n goede isolatiewaarde waardoor de grootste bijdrage van de isolatie door de 20cm dikke balken tot stand komt. Het dauwpunt ligt daarom waarschijnlijk ergens in de 20cm dikke grenen balk. Hierdoor wordt de vulling dus niet nat.

Aat

avatar#3509
Christian-le-Bricoleur
Berichten: 151
Reacties: 2902

#8 Geplaatst: 2009-12-11 11:18:06

Aat heeft praktisch dat geschreven waarvoor ik eerst mijn archief wilde raadplegen. Bedankt, Aat!

Hier nog een paar aanvullingen uit mijn archief:


1. Warmtegeleidingscëfficienten

Uit diverse bronnen heb ik de warmtegeleidingscoëfficienten λ van de in de bouw gebruikte materialen verzameld:

λ [W/mK]

koper  380

staal                     72

beton, baksteen 1,1 - 1,4

water 0,6

hardhout 0,17-0,23

naaldhout 0,12-0,14

zachtboard 0,06

minerale wol 0,041

styreenschuim 0,029-0,038 *

PU-schuim 0,029

droge lucht 0,023

* hoe lichter hoe lager λ

helaas kan ik met de tabelfunctie van dit forum niet overweg, toch even Eric-van-de-techniek om hulp vragen

2. Hieruit afgeleide simpele regels voor de leek:

2.1. Eenvoudig te onthouden: hoe hoger de dichte (het ‘soortelijk gewicht’) van een materiaal hoe hoger de warmtegeleiding, maar er bestaat geen rechtstreeks verband tussen de twee.

2.2. Water heb ik opgenomen om aan te duiden dat een isolatiemateriaal dat door condensatie vochtig geworden is een veel hogere λ heeft en daardoor niet meer isoleert.

2.3 Lucht heb ik opgenomen omdat dit praktisch de laagste op aarden voorkomende  warmtegeleidingswaarde is.  Lager is alleen die can vacuüm, maar dat is in de bouw toch moeilijk te realiseren ;-((

3. Cijfermatig onderzoek van een koudebrug

Met de door Paco reeds aangegeven formule:

R=d/λ [m² K/W]  (met d als dikte in meter)

is nu de warmteweerstand R van een bouwelement te berekenen, zo ook de door Kuin aangesneden koudebrug:


3.1 een balk (chevron) van 200mm hoogte heeft een 

R-waarde van 0,2/0,12=1,67,

3.2 maar de daartussen aangebrachte minerale wol met dezelfde dikte heeft een

R-waarde van 0,2/0,041=4,87, dus ongeveer 3keer zo hoog.

3.3 Vandaar dat de binnenbetimmering van bijv. gipsplaten op de plaats van de chevron kouder aanvoelt dan in de ruimte daartussen en gevoeliger voor condens en schimmel is, vooral in badkamers.

4. Simpele eenvoudig te onthouden isolatieregels:

4.1. Met minerale wol bereikt men een R-waarde van 1 met 4cm dikte (0,04m), want

R=d/λ= 0,04/0,041 is ongeveer 1.

4.2. Om de voor daken wenselijke R-waarde van 4-5 te realiseren is daarom 200mm isowol voldoende.

4.3. Maar let op: dit is de materiaal-R-waarde, wil zeggen die waarde die daar heerst waar het materiaal ononderbroken aanwezig is. De de in de isolatielaag liggende sporen, schoorsteen- en muuraansluitingen, niet goed aansluitende naden etc. hebben natuurlijk een lagere warmteweerstand R; hierdoor wordt voor het hele dak een systeem-R-waarde gerealiseerd die lager ligt, bij slordige werkwijze soms beduidend lager!

Christian von Klösterlein

PS voor de natuurwetenschappers onder ons:

gelukkig is de in mijn studietijd gebruikelijke rekening met k-waarden (warmtegeleiding van bouwelementen) vervangen door de R-waarden, want die kan je bij gelaagde bouwelementen simpelweg bij elkaar optellen.


avatar#4388
kuin
Berichten: 12
Reacties: 130

#9 Geplaatst: 2009-12-11 15:57:11

Dank voor de uitleg, Christian en Aat. Ik begrijp dat een houten muur van dezelfde dikte als een stenen muur dus ongeveer 10 keer zo goed isoleert.

Elke uitleg roept echter weer nieuwe vragen op. Ik stel er even een paar.

Hoe komt het dat een grenen balk niet gaat rotten als het dauwpunt ergens in het midden ligt? (Ik neem aan dat het dauwpunt het punt is waarop vocht in de lucht water wordt, of is dat niet zo?).

Hoe komt het dat een klassieke spouwmuur, waar toch 7 cm lucht staat, niet fantastisch isoleert? En die jaren dertig huizen met twintig cm lucht tussen het dakbeschot van 23 mm en het binnenbeschot van 1 cm?

Maar bedankt voor de mooie stukken hierboven.

Dolf

avatar#3509
Christian-le-Bricoleur
Berichten: 151
Reacties: 2902

#10 Geplaatst: 2009-12-11 16:11:17

Dolf,

op je vraag  Hoe komt het dat een grenen balk niet gaat rotten als het dauwpunt ergens in het midden ligt? 

kan ik geen gefundeerd antwoord geven. Is het misschien omdat grenen door zijn harsgehalte resistent tegen rot is? Cees, de houtvakman, weet het zeker.


Hoe komt het dat een klassieke spouwmuur, waar toch 7 cm lucht staat, niet fantastisch isoleert?

Het gaat hier niet om stagnerende lucht (die goed isoleert) maar om lucht die vrij kan circuleren en daardoor warmte afvoert (convectie). In de brede spleet wordt de lucht aan de warme kant opgewarmd, stijgt op en geeft aan de koude kant bij de afdaling warmte af. De Isolatie is dus slecht, maar ook weinig vochtproblemen.

Christian von Klösterlein

avatar#4018
Pech du rat
Berichten: 16
Reacties: 62

#11 Geplaatst: 2009-12-11 16:26:04

hoi Christian,

Ik dacht juist dat water een slechte warmtegeleder is. Ik denk daarbij aan de natuurkunde praktika tijdsn mijn HBS-B opleiding.

We hadden daar een reageerbuisje met ijs aan de ene kant en kokend water, in de vlam van de Bunsenbrander, aan de andere kant.

avac sincere salutations,

Dominique

avatar#3509
Christian-le-Bricoleur
Berichten: 151
Reacties: 2902

#12 Geplaatst: 2009-12-11 16:49:06

Dominique,

water een slechte warmtegeleider

Ja, slechter dan metalen en andere vaste stoffen, maar beter dan lucht en andere gassen. Daarom kunnen watergekoelde verbrandingsmotoren veel compacter zijn dan luchtgekoelde met hun lange vinnen.

Kijk in mijn opsomming drie reacties verder boven.

Christian von Klösterlein

avatar#57
Richard
Berichten: 25
Reacties: 297

#13 Geplaatst: 2009-12-11 19:10:51

Dominique,

Dat experiment op de HBS had niks te maken met geleiding, maar met het feit dat water gek spul is en heel raar doet bij fase-overgangen (vloeibaar/damp/ijs).

Zo kun je in de winter wel eens een laag verijste sneeuw zien dampen in de volle zon, zonder dat het eerst water wordt. Ook andersom hoef je niet ver te zoeken: bevroren waterdamp = ijzel.