Informatie






Forum Archief



In december 2012 zijn deze website en het daaraan gekoppelde forum overgegaan naar een nieuwe omgeving. Bij de overzetting is het archief van het forum niet meegegaan, maar wel behouden en via het onderwerpenoverzicht te raadplegen. Reageren op oude berichten of het posten van nieuwe berichten is niet meer mogelijk. De zoekmachine van dit forum archief functioneert wel.















Rubriekenoverzicht > Bouwen, verbouwen en klussen

Bouwen, verbouwen en klussen

Uitwisselen van bouwkundige ervaringen, zelf je Franse huis opknappen of verbouwen.

Vragen stellen kan hier niet meer; antwoorden vinden wel. Gebruik daarvoor de zoekmachine.
Niets gevonden? stel dan uw vraag op het actuele forum

 Zoek in het forum archief naar: 

Vakwerk, oud genoeg om het te leren?

Auteur Bericht

avatar#8769
aart
Berichten: 13
Reacties: 55

#0 Geplaatst: 2011-01-25 22:57:03

Ik zal vast niet de eerste zijn die het vraagt maar een overzichtelijk antwoord heb ik nog niet op het forum kunnen vinden: Hoe herstel je het leem in een vakwerk constructie. Ik heb gelezen dat een aantal forumleden bezig is met het opknappen van vakwerk maar een handleiding heb ik nog niet kunnen ontdekken. Excuus bij voorbaat als daar overheen gelezen heb. 

Mijn oude vakwerk schuur in de Ardennen zal zonder een ingrijpende operatie geen lang meer leven meer beschoren zijn. Het eikenhout is in redelijke staat en zal ik waar nodig kunnen vervangen. Ik kan de contructie natuurlijk aftimmeren maar het liefst zou ik het zoveel als mogelijk in de oude staat terug brengen. Onze hulpvaardige aannemer zegt dat hij helaas te jong is om het nog te kunnen. Ik vraag me af of ik oud genoeg ben om het te leren.

Kortom, kent iemand een goede handleiding voor de werkwijze of zijn er wellicht cursussen (in Nederland) waar je in een paar dagen leert omgaan met leem? Of is er een goed boek waarin restauratie van vakwerk wordt uiteengezet.

Ik houd me aanbevolen voor suggesties.

Dank alvast.

Aart

avatar#5110
Robert du Moulin
Berichten: 76
Reacties: 1325

#1 Geplaatst: 2011-01-25 23:36:45

Aart,

  Over colombage is veel te vinden op internet, en een paar links zijn nog terug te vinden in een eerdere discussie hier op het forum.

Rob

avatar#3509
Christian-le-Bricoleur
Berichten: 151
Reacties: 2902

#2 Geplaatst: 2011-01-25 23:59:46

Aart,

als het ook een cursus in Frankrijk mag zijn, dan kijk hier. Verder veel adviezen en discussies op deze website.

Veel info ook op deze (Duitse) website.

Christian von Klösterlein

avatar#3132
Advizeurpiet
Berichten: 20
Reacties: 952

#3 Geplaatst: 2011-01-26 10:32:30

Bonjour Aart,

Toen ik in 2003 in FR een bouwval kocht, deels opgetrokken uit muren van torchis/colombage, zat ik in dezelfde situatie als jij nu. Er viel aan charpente/colombage en torchis ook heel veel te restaureren. Een korte verkenning leerde me al snel dat "laten doen" wellicht een leuke optie zou zijn voor mensen met het kapitaal van Bill Gates. Voor gewone stervelingen zoals ik is dat dus echt niet te betalen. Als je al vaklui kunt vinden die deze techniek echt beheersen. En geloof me, er zijn wat prutsers en charlatans actief op dit gebied!

Dus wat doet de technicus in dit geval, die gaat studeren. Ik heb lang en breed gezocht naar boeken over vakwerkconstructies is de Nederlandse, Franse, Engelse en Duitse taal. Ik heb veel van die boeken gekocht, maar uiteindelijk blijft het boek van Wolfgang Lenze (Amazon) toch mijn standaardwerk. Ik kan je van harte aanbevelen dit te lezen vóórdat je verder dingen gaat doen.

Om in de praktijk te ontdekken hoe het nu is om met die klei en torchis om te gaan hebben mijn vrouw en ik samen een stage gevolgd bij LeSavoirFaire. Als je op hun homepage onder "Rechercher" en "Par mot clé" het woord "Torchis" intikt kom je in de zoekresultaten de stages van Roland Kihl tegen. Ik kan je deze van harte aanbevelen, zowel om van te leren als om gewoon iets leuks mee te maken. Die man is echt enthousiast en weet alles van torchis wat er te weten valt. Ondanks dat de cursus in het Frans is kun je er zelfs veel leren als je Frans niet zo best is, want het is gewoon allemaal praktijkwerk: hij demonstreert en jij gaat aan het werk. Conclusie: iedereen kan dit leren. Dat is ook logisch, want vroeger was het werken met torchis een familie-aangelegenheid. Van groot tot klein, jong en oud, man en vrouw deed mee, en dat waren heus niet allemaal mensen met jarenlange ervaring hierin.

Nu is het wel zo dat de receptuur en de techniek van aanbrengen van torchis overal in FR verschillend is. In Normandie zijn de staanders releatief slank, en spijkeren ze er aan de binnenkant eikenhouten latjes tegenaan waar ze de torchis omheen/doorheen werken. Bij mij in de Gers zijn de staanders dikker en klemmen ze daar kastanjetakken horizontaal tussen, daar worden dan strengen van roggehalmen en klei als het ware doorheen gevlochten. In weer andere delen van FR maken ze tussen de staanders een vlechtwerk van wilgentenen en smijten daar de relatief slappe klei tegenaan. Ook is het mogelijk eerst leemblokken te maken en die later "in te metselen". Dus je moet wel even kijken hoe de constructie bij jou is.

Oorspronkelijk had ik zelf het voornemen alle oude colombage weer met torchis te herstellen. Nu na veel houtrestauratie het moment bijna daar is, ben ik toch wat aan het twijfelen. Torchis in zijn oorspronkelijke vorm heeft weliswaar veel voordelen, maar ook enige niet verwaarloosbare nadelen:

- Torchis heeft een hoge thermische inertie maar het isoleert niet best. Op een 20cm dikke muur van torchis staat in de winter als het stevig vriest de rijp aan de binnenkant. Voor wooncomfort moet je derhalve aan de binnenzijde extra isoleren. Omdat het van levensbelang is dat de muur blijft ademen, komen lang niet alle vormen van isolatie in aanmerking. Met name moderniteiten als isolant mince en PU of XPS platen ademen niet en je riskeert daarmee vocht, schimmel en rot in je colombage. Een binnenblad van hennepbeton is ideaal maar kost flink wat werk.

- Torchis is arbeidsintensief. Je kunt het niet verwerken in een betonmolen, en nauwelijks in een malaxeur. Op de meeste plaatsen in FR is het niet kant-en-klaar te koop. Vroeger maakten ze het (onder andere) door een ondiepe geul/bak uit te graven, daar de juiste klei, water en stro in te gooien, en er dan met de hele familie doorheen te gaan lopen stampen (pietement). Dan transporteren met een kruiwagen met wat hooi of stro eronder, anders plakt alles vast. En dan met de hand verwerken van die grote bonken vette klei. Vergeet het maar om dit alléén of met zijn tweetjes te doen; uitnodigen van een menigte helpers is de enige manier.

Tsja, en dan heb je na al dit werk een muur van torchis die je voor wooncomfort toch nog eens aan de binnenzijde met hennepbeton zult moeten isoleren, wat ook weer veel werk kost.
Dan kun je (zoals ik nu) ook overwegen om dan maar de hele vulling van het vakwerk over de gehele muurdikte van hennepbeton te maken. Je zet dan aan de binnenkant van de muur over de gehele hoogte een bekisting van OSB of zo, op enige afstand van je colombage. Vanaf de buitenkant werk je omhoog met een glijdende bekisting, laag voor laag de muur/bekisting opvullend met hennepbeton. Zie hier voor plaatjes en een toelichting. Je krijgt dan in één arbeidsgang de vulling van je vakwerk, de isolatie en een strakke binnenmuur. Je hoeft daarna nog slechts binnen en buiten met een dunne laag kalkmortel af te werken.

Jammer dat deze hennepbeton (beton de chanvre) zo duur is. Als je het mengsel kant en klaar koopt (bijvoorbeeld van Beton Vegetal) dan zit je voordat je het weet boven de 300 euri per kuub. Dus ben ik me op dit moment aan het orienteren op recepten voor zelf mengen, alsmede de tarieven van de daarmee gemoeide ingredienten. Voor belangstellenden, aarzel niet te laten weten of u in het vervolg hiervan geinteresseerd bent.

Salutations, Jos


avatar#6601
P’Homme de la Terre
Berichten: 73
Reacties: 1367

#4 Geplaatst: 2011-01-26 10:55:36

En vergeet de per departement georganiseerde CAUE, le Conseil d'Architecture d'Urbanisme et de l'Environnement, niet.

Een publieke dienst onder de hoede van de Conseil Général, gesubsidieerd door de EG, en per verstrekte bouwvergunning gaat er 'n percentage naar de betreffende CAUE.

Ze geven fraaie publikaties uit tot behoud van het erfgoed.

Peter.

avatar#8769
aart
Berichten: 13
Reacties: 55

#5 Geplaatst: 2011-01-26 13:02:45

Zeer bedankt voor alle waardevolle reacties en suggesties. Ik kan hier, om te beginnen, goed mee uit te voeten.

@ Rob Ik ben inderdaad teruggegaan naar de oude draad maar een aantal links daarvan is niet meer bereikbaar. Andere weer wel gelukkig.

@ Christian, mooie, perfect verzorgde Duitse site (verwacht van Duitse site eerlijk gezegd ook niet anders:)

@ Jos, prettig en handig zo'n uitgebreid verslag, ik houd me graag aanbevolen voor eventuele aanvullende suggesties voor wat betreft het gebruik van materialen.

@ Peter, ik ga achter CAUE aan

Dank en groet,

Aart

avatar#3509
Christian-le-Bricoleur
Berichten: 151
Reacties: 2902

#6 Geplaatst: 2011-01-26 17:34:04

Jos,

à propos beton de chanvre.

Nu weet ik waarom je in sommige dorpen wietplatages hebt ;-))

Christian v.K.

avatar#4592
La Datiniere
Berichten: 13
Reacties: 19

#7 Geplaatst: 2011-01-26 18:06:17

Hallo Aart,

Ook ik mag zo nu en dan lekker kleien in Normandie. Op mijn zoektocht destijds kwam ik de volgende websites tegen:

http://www.oldmilitaryrifles.eu/lacour.nl/

http://www.francethisway.com/renovation/colombage.php

Succes verder

Groet, Bas

avatar#7517
wilm (46)
Berichten: 8
Reacties: 138

#8 Geplaatst: 2011-01-27 15:26:43

tip:

http://www.construction-chanvre.asso.fr/

en

http://www.akterre.com/

succes,

Oh ja, verder is er nog een boekje "Le torchis, mode d'emploi" van Michel de Wulf. En in dezelfde serie: "Le Colombage, mode d'emploi", schrijver wet ik niet meer.

Succes,

wilm

avatar#3688
Silex
Berichten: 73
Reacties: 350

#9 Geplaatst: 2011-01-27 18:20:11

Le colombage, mode d’emploi is uitgegeven bij EYROLLES in de serie CHANTIERS PRACTIQUE, De schrijver is Jean-Louis VALENTIN.

en nog een ander boek bij de zelfde uitgeverij

Maisons à colombage de France

janv




avatar#3132
Advizeurpiet
Berichten: 20
Reacties: 952

#10 Geplaatst: 2011-01-27 21:02:34

Bonsoir,

Ik bezit beide bovengenoemde "mode d' emploi" boeken maar ik ben er niet enthousiast over. Zeer beknopt om niet te zeggen oppervlakkig, en als het serieus wordt krijg je het bekende "schakel een professional in" gezever. Voor dat soort "goede raad" koop ik geen boek over een bepaald onderwerp!

Voor mij blijft bovengenoemd boek van Lenze de echte aanrader.

Salutations, Jos

avatar#7517
wilm (46)
Berichten: 8
Reacties: 138

#11 Geplaatst: 2011-01-27 22:37:44

Jos, ik kan me helemaal voorstellen dat je enthousiast bent over Lenze. Los van het enorme prijsverschil: is het boek van Lenze nog verkrijgbaar?

avatar#3132
Advizeurpiet
Berichten: 20
Reacties: 952

#12 Geplaatst: 2011-01-28 09:11:18

Bonjour Wilm,

Het boek van Lenze is in elk geval nog leverbaar via Amazon. Als je de link in mijn eerste posting volgt en je klikt op het boek kom je op de bestelpagina van het boek hier bij Amazon.de voor 39,00 euro exclusief verzending. Ik heb het even nagegaan en je kunt het ook hier bestellen bij Amazon.fr, dan wordt het in FR gratis geleverd voor slechts 36,53 euro. Dus een Duits boek is goedkoper in FR ?!?

De boeken "Torchis, mode d'emploi" en "Colombage, mode d'emploi" kosten 14,25 euro per stuk. Ook bij Amazon.fr.

Of het boek ook in de reguliere boekwinkels ligt weet ik niet. Ik bestel tegenwoordig alles via Internet.

Dus 2 paperback boeken samen voor 28,50 euro versus 1 gebonden boek voor 36,53 euro, waarbij in het laatste boek veel meer wordt behandeld dan in de twee eerste boeken samen. Om maar eens wat te noemen: reparatieverbindingen, vloer-, wand- en dakisolatie, vensters, vochthuishouding.

Persoonlijk vind ik dan het prijsverschil niet "enorm", maar goed, wie ben ik. En je moet natuurlijk de Duitse taal een beetje machtig zijn. Het taalgebruik in het boek is niet overdreven ingewikkeld dus dat lijkt me voor de gemiddelde Nederlander geen probleem.

avatar#8769
aart
Berichten: 13
Reacties: 55

#13 Geplaatst: 2011-01-28 21:59:48

Wat een prettige boekenlijst. Dank daarvoor Ga ik maar es op mijn gemak bekijken.

Ik heb inmiddels via internet een alleraardigst boekwerkje van de Stichting Leembouw "Het vakwerkhuis, korte handleiding voor bouw en reparatie" uit 1995 binnengekregen. Heel basaal maar prettig om mee te beginnen. 

Alvast even puzzelen waar ik het kennelijk onontbeerlijke leem-ingredient "urine" vandaan moet halen. Vrees dat ik het niet ga redden met zelfvoorzienende recycling van een aanzienlijke hoeveelheid lokaal bier...