Informatie






Forum Archief



In december 2012 zijn deze website en het daaraan gekoppelde forum overgegaan naar een nieuwe omgeving. Bij de overzetting is het archief van het forum niet meegegaan, maar wel behouden en via het onderwerpenoverzicht te raadplegen. Reageren op oude berichten of het posten van nieuwe berichten is niet meer mogelijk. De zoekmachine van dit forum archief functioneert wel.















Rubriekenoverzicht > Entre bavards

Entre bavards

Deze keuvelhoek is bestemd voor algemene discussies over 'Frankrijk'.

Vragen stellen kan hier niet meer; antwoorden vinden wel. Gebruik daarvoor de zoekmachine.
Niets gevonden? stel dan uw vraag op het actuele forum

 Zoek in het forum archief naar: 

begrafenis rituelen

Auteur Bericht

avatar#7477
JP (32)
Berichten: 29
Reacties: 258

#0 Geplaatst: 2011-12-05 15:47:15

Ik was vanmiddag bij de begrafenis van een van de dorpsoudsten. Henriette kreeg het zaterdag erg benauwd en werd snel afgevoerd naar het ziekenhuis om te kijken of er wat aan kond worden gedaan. Niet dus.
Henriette is 87 jaar oud geworden en werd geboren op de boerderij die vroeger deel uit maakte van het (nu kleine) landgoed waar ik woon. De métairie, waar de runderen en paarden werden gehouden om 120 HA land te bewerken.
Bijna 10 jaar geleden was Henriette één van de eerste dorpsgenoten aan wie ik werd voorgesteld; immers een oud-bewoonster van ons deel van het dorp en bovendien destijds "Bonne" van mijn huis. Ik werd nog altijd "le chatelain" genoemd, met een grote glimlach en uitgesproken met een heel hoge stem.
Ik prijs mij gelukkig deze oude dame te hebben gekend. Haar hele leven heeft ze hard gewerkt; haar stevige handen, kussen, die me deden denken aan de "Tiger kleef- of zuighaken" van vroeger en altijd geïnteresseerd in het wel en wee van ons beiden, het huis, de (groenen-)tuin en het door ons aangelegde park.
Zo'n frans overlijden is altijd weer bijzonder. Je hoort de sirene gaan; en twee uur later luidde dorpsklok: langzaam om de dood van iemand wereldkundig te maken. En in dit geval verscheen een paar uur later onze hulp in de huishouding: de familie wil u graag laten weten dat tante Henriette is overleden. De begrafenis overmorgen. Nauwelijks tijd om afscheid te nemen denkt de noorderling...
Ik ben de dorpsfotograaf (lid van de gemeenteraad; o.a verantwoordelijk voor de communicatie) en dus aanwezig waar veel mensen verschijnen en in het bezit van heel veel foto's. 's avonds gezocht naar leuke foto's van Madame; die de volgende morgen snel afgedrukt en samen met een kaart met een paar woorden af willen geven.
Bij aankomst bij de woning van de overledene (haar man twee jaar geleden vertrokken) zie ik veel auto's staan, niet alleen van veel dorpsbewoners, maar ook van vele familieleden die van heinde en verre gekomen zijn om afscheid te nemen en even bij te praten. Afscheid nemen van de overledene doe je (snel) in het mortuarium en bij praten ruimschoots in huis onder het genot van een glas (of wat...) drank.
De dag van de begrafenis werd en famille gedéjeuneerd. De bijeenkomst in de kerk en begrafenis is van een eenvoud, die ik in Nederland zelden ben tegengekomen. Aanvoer van de overledene in een Mercedesbus, waarin onderin een ruimte voor de kist is gemaakt. Daarbovenop is dan volop ruimte voor bloemstukken en plantenbakken. In dit geval halve tuinen, kinderbadjes van een meter doorsnede met plant- en bloemcomposities. En een reeks gedenkplaatjes, die je kant en klaar bij de grafwinkel kunt kopen.
Tijdens de mis, waarbij meer dan de helft van het dorp aanwezig was met 50 mensen in de kerk en de rest op het voorplein, waar het geheel nauwelijks te volgen is. Een zeer oude vriendin spreekt 3 zinnen uit; het koor zet in en de pastoor, die voor een halve NL-provincie werkt, draait zijn standaard reportoir af. Vergist zich zelfs tot tweemaal in de voornaam van de overledene. Aan het eind een zeer kort dankwoord en veel tranen van een van de kleindochters. Eigenlijk nauwelijks een persoonlijk woord om aangenaam afscheid te nemen.

Het meest indrukwekkende deel van de plechtigheid is het luiden van de klok aan het eind; één slag per 15 seconden en dat gaat door totdat de hele stoet (beter gezegd vrijwel het hele dorp) op het kerkhof is aangekomen. Een droevig en stemmig geluid.

Dat was het formele afscheid van Henriette.


Hoe anders dan de nederlandse begrafenissen, waarbij soms zelfs na de kerkdienst een ceremoniemeester de ene spreker na de andere aankondigd, of de crematoriumbijeenkomsten, waarbij goed wordt nagedacht over woord en muziek.


Ik woon in ZW Frankrijk in een kleine, van oorsprong agrarische gemeenschap. Hoe kijken andere forumleden tegen de rituelen in hun omgeving aan?

avatar#7683
bosbess
Berichten: 50
Reacties: 648

#1 Geplaatst: 2011-12-05 17:14:09

Wat een mooi verhaal, JP. Alleen al zulke dingen maken het zo de moeite waard om op het franse platteland te wonen! Ik heb in maart mijn bovenstebeste buurman verloren (71) en ook ik was onder de indruk van de eenvoud van de plechtigheid zonder veel toeters en bellen. En ook ik had in het crematorium een iets persoonlijker woord op prijs gesteld, temeer daar de man zich niet alleen voor iedereen in zijn naaste omgeving maar ook als wethouder vele jaren verdienstelijk had gemaakt. Maar met de tegenwoordige burgemeester had hij ruzie dus die was er niet en "zijn" burgemeester was er wel maar hij zei niets. Dus voerde alleen een zuster met wie buurman nog nauwelijks kontakt had kort het woord over zijn jeugd.

Maar al met al was ik verrast door de simpele en korte ceremonie en ik heb mijn kinderen gezegd dat ik het precies hetzelfde wil. Voor mij geen koffie met vieze cake (al hoef ik die niet te nuttigen) en voor de genodigden een groot feest na, zoals soms in NL.

avatar#7573
Jeroen B 62
Berichten: 11
Reacties: 55

#2 Geplaatst: 2011-12-05 21:34:07

Gedurende de afgelopen herfstvakantie is een notable in ons dorp overleden. Comte van hier tot ginder. Bewoner van een schitterend onderhouden Manoir en gedurende zijn leven lid van de "Beau Monde", zoals onze overbuurvrouw dat omschreef. Haar man was tot zijn overlijden enige jaren geleden de chauffeur geweest van de Comte.

Hij was een bescheiden en teruggetrokken man die wel geliefd was in het dorp, zo bleek uit gesprekken na zijn overlijden.

Wat op mij indruk maakte, in al zijn eenvoud, was dat dagelijks tussen half zeven en kwart voor zeven 's avonds de kerklok werd geluid. Omdat we naast de kerk wonen konden we de twee klokkenluiders met bezweet gezicht bezig zien om de klok een kwartier lang te luiden. Trekkend en zeulend aan de klokkentouwen, de ingang van de kerk in en uitlopend.

De dag voor de begrafenis werden er een paar honderd klapstoeltjes de kerk in gedragen. De plechtigheid zelf was kort en simpel. Wel met heel veel mensen. De dochters van de overledene, in Parijs woonachtig, werden door enige hooggeplaatste bestuurders toegesproken. Daarna werd met de priester voorop in processie naar de begraafplaats gelopen om de comte bij te zetten in het familiegraf.

In het dorp heerst nu enige onrust. Wat gebeurt er met het verhuurde vastgoed van de Comte? Wat zullen zijn dochters gaan doen met de huizen?

Jeroen B, 62

avatar#
onbekend
Berichten:
Reacties:

#3 Geplaatst: 2011-12-06 09:43:31

Na een jaren slopende ziekte werd onze buurvrouw opgenomen in het ziekenhuis, voor de zoveelste keer.

Ze woonde vanwege werk in de Alsace (peugeot) maar een paar jaar voor haar man’s retraite kwam zij al terug naar hier, om bij haar stokoude moeder, haar broer en zus te zijn de laatste dagen in haar leven.

Al dertig jaar wist ze dat de dag er aan komt (foute bloedtransfusie) het is slechts wachten op de laatste problemen, de nieren die het opgeven.

Toen ze hier kwam was het alleen haar stokoude moeder die met haar praatte, haar zus en tevens buurvrouw zwaaide nog niet eens, en haar broer parkeerde zijn truck zowat in haar tuin en zei ook geen boe of bah.

De droom die ze had was een flinke koude douche.

We sleepte haar door de dagen heen, zette haar aan het werk, namen haar mee naar de markt (ze mocht geen auto rijden vanwege medicijnen) haar kinderen woonden allemaal ver weg.

Als ik broer vroeg om een kabel voor de tv van zijn zus, stuurde die me naar de winkel, geen poot verzette men voor haar, men haatte haar.

Ik had dagen dat ik er even geen zin in had, deed de deur op slot en hoopte dat Janie me niet zag, soms kon ik het gewoon niet aanzien al die ellende tussen hen.

Op een dag was ze niet meer.

Zeven jaar strijd tegen een ziekte waarvan ze wist die niet te winnen, alleen met al je familie om je heen, en een drinkende kerel.

De dikke buurvrouw, haar altijd en eeuwige lach, haar vrolijkheid, haar bezigheden, op een dag was ze verdwenen.

Natuurlijk moet je naar de begrafenis, maar zin had ik er niet in, dan moet je schijnheilig tegen die familie lopen doen, ik kan dat niet.

Broer sloeg huilend zijn armen om me heen (rot toch op man) en zus stond bijna te glimlachen.

Schoonzus, waarvan ik dacht dat zij de onruststoker was, huilde harder dan de hele kerk samen (wat een aandachttrekkerij) en de oude moeder zat in haar rolstoel tegen de slaap te vechten.

De prêtre zei enkele woorden, de kinderen waren oprecht verdrietig, haar man was in “den olmen”, al vanaf de vroege morgen.

Een cdspeler baste de stem van johnny halliday krassend en veel te fout door de kerk, mijn partner en ik glimlachte, we wisten zeker dat ze het prachtig gevonden zou hebben.

Pierre tekende ooit johnny mét microfoon op het oude behang in haar slaapkamer, en ze heeft die muur nooit opnieuw behangen.

Met veel plastic liepen we naar de begraafplaats, en stonden daar even later met onze mooie rozen en tulpen naast een gat waar een vrouw in verdween die heel anders begraven had moeten worden.

Nog eenmaal ben ik met mijn partner wezen kijken, een half jaar later, t’is allemaal plastic, geen onderhoud, precies zoals ze al waren voor ze stierf.

Papa’s begrafenis een paar jaar eerder, met kerkklokken en veel zang was veel mooier, de stoet van familie, oud-klasgenoten, vrienden, en zomaar mensen uit het dorp die de auto wandelend vergezelden, de buurman die de veel te vol geladen mercedesbus door de veel te kleine poort van het kerkhof leidde, de mensen die steun zochten bij elkaar opdat ze altijd al bij elkaar waren.

Toen papa’s kist zakte was het adembenemend stil, en er stond niet een plastic bloem.

Ik snikte toen de stokoude prêtre zijn handen opstak naar de hemel, de kerkklokken galmden voor de laatste keer door het dal van pouilly, en toen ontstak hij in een prachtig lied wat hij speciaal voor papa zong, terwijl die nooit met mama meeging naar de kerk.

Toen we vertrokken hield ik mama gearmd, en de prêtre knikte bij ons afscheid, hij kneep me in mijn arm en zei ’ne pleure pas, waar hij nu is is het beter’, en van toen af wist ik pas dat deze dag ook een feestdag zou horen te zijn.

Toen mijn moeder een paar jaar later overleed vertelde ik de familie in dat donkere dorp op de biblebelt dat ik een mooie dag wilde voor moeder.

De begrafenisondernemer verschoot van kleur, mijn schoonzus viel zowat flauw bij zo’n heidense boodschap, mijn broer veracht me nog steeds, dit is geen mooie dag, de dag des oordeels!

Snel glipte ik de voorkamer binnen waar de begrafenisondernemer de kist wilde sluiten, en hielp hem met de schroeven terwijl ik een grap maakte “’k ben tenslotte timmerman’.

De beste man moet het heel erg moeilijk hebben gehad met me.

Nog nooit sinds de laatste oorlog heeft men iemand ter ruste gedragen, zoals de begrafenis ondernemer het noemde, maar het was mijn wens.

Met neefjes (broers wilde niet) hebben we de avond ervoor geoefend, en op die dinsdagmiddag moeder op de schouders genomen en haar gedragen, de straat door waar het dorp langs de trottoirs stond met de handen gevouwen, de brandweer hield de hoofdweg afgesloten, honderden familieleden stonden te wachten terwijl ik met een glimlach moeders laatste reis maakte, de inrijpoort uit, de straat op, iedereen leek de adem in te houden voor de wandelende stoet met op onze schouders de moeder en oma die ons tot de laatste dag omhelsde met liefde.

Deze dag was een feestdag, voor moeder en voor mij.

Deze heidense vertoning volgens diegene die dat eerst zeiden, was de mooiste begrafenis die men ooit gezien heeft zei men later.

Na de bekende koffie en broodjes kwam de begrafenisondernemer naar me toe, kneep m’n hand zowat aan moes en zei ‘man wat mooi, bedankt man, ik zou willen dat iemand er een foto van had gemaakt.’

Het begon allemaal in Frankrijk, die dag op papa’s laatste feestje, toen pas begreep ik het leven, en deze laatste dag hoort daar zeker bij.

Nu pas begrijp ik de sculpturen en bloemen op de kerkhoven, de prachtige tuintjes met liefde onderhouden.

Cees.

avatar#4115
Taciturne
Berichten: 62
Reacties: 2190

#4 Geplaatst: 2011-12-06 20:31:22

Het is al eerder aan de orde geweest in het forum. Fransen weten niet hoe te rouwen.

Waar het aan ligt weet ik niet. Vasthouden aan katholieke rituelen (rituelen geven tenslotte zekerheden...), de moeite om over eigen emoties te praten of gewoon "cultuur". De verhalen zijn herkenbaar en heb ik verscheidene malen ook meegemaakt. Kortgezegd: de obligate mis waarbij 90% van de aanwezigen braaf meezingt maar nooit meer in een kerk komt, de curé die zijn prevelementje houdt, rondje om de kist, de wandeling naar het kerkhof, gauw het gat in eventueel met bloemen en eten met de naaste familie.

En daarna, vaak de grote stilte bij de nabestaanden. Vooral niet over praten want dat doet zeer. Ik maak het bijna dagelijks mee, mensen of zelfs gezinnen die vastlopen in hun rouwproces. Erover praten met een psycholoog, liever niet, want als je dat toegeeft, denkt men dat je gek bent. Normale mensen gaan er niet naartoe.

Met Lexomil, Atarax, Seroplex,Effexor worden de emoties gedempt....

Steven

avatar#
onbekend
Berichten:
Reacties:

#5 Geplaatst: 2011-12-06 23:39:19

Steven, dat geld toch voor alles bij de fransen ?

Privé is afgesloten, gezinszaken zijn ieder voor zich?

Emoties zijn toch voor thuis?

Ik ben gek op feesten (we dwalen wederom af van de vraag van JP) en toen ik de schoorsteen gebouwd had op de oude boerderij voor de haard in de ontbijtruimte van de chambres d’hôtes, hebben we een fête de la cheminée georganiseerd.

Veel vrienden, buren en andere genodigden, in de stal, wat later een kamer moest worden zou ik een theater kunnen maken.

Zou…. als de kinderen wilde meewerken.

En om er zeker van te zijn dat het een verrassing zou zijn hebben we er geen woord van gezegd, totdat de gasten kwamen.

We vroegen de zes kinderen of ze wilden toneelspelen, en hebben ze toen een bliksemopleiding gegeven in de logeerkamer, de teksten had ik al klaar, de attributen waren af, een stuk pannendak, bakstenen van beschilderd tempex, een tekentafel van de architect die ik regelmatig belde, de schoorsteenveger die me vertelde dat achter die lelijke betonnen inbouwhaard een echte oude haard zat omdat zijn bezem bleef hangen achter de crémaillère, en toen hebben we het “publiek” naar buiten gejaagd om de boel op te zetten.

De kinderen deden het zo mooi, en na afloop huilde ik, weer een mijlpaal in de verbouwing ,een droom om een chambres d’hôtes te bouwen, en de kinderen die zo mooi speelden.

Iedereen keek raar op van mijn tranen, ze begrepen er niets van.

Huilen doe je niet publiekelijk, emoties zijn voor thuis.

De warme franse gevoelens die ik dacht dat die bestonden, bestaan helemaal niet.

Fransen zijn emotioneel hufters die een ander laten tobben.

Een paar weken na papa’s begrafenis had ik een aantal mooie foto’s van hem in de boekenkast gezet, een schap waar allemaal foto’s staan.

Mijn partner keek er vreemd van op, en tot op de dag van vandaag (drie jaar) kan hij het woord papa niet aanhoren.

Voor mij erg moeilijk deze zaken te ontwijken, en nog veel moeilijker om zelf het verdriet te verwerken omdat ik zie dat hij er nog zoveel verdriet van heeft en ik er niet over kan praten.

Ik zeg wel eens ’deze bloempot stond bij moeder in de vensterbank’, en dan glimlach ik, maar als ik ook maar iets zeg in de geest van papa’s plantenstekken…… dan moet ik snel inslikken want dan gaat het mis.

 

Cees.

avatar#9583
Les Pourettes
Berichten: 4
Reacties: 16

#6 Geplaatst: 2011-12-09 17:45:43

Beste Cees,

Wat een mooi verhaal!

Dank daarvoor.

Adrienne